تو نهادند ، و تو از آن بىخبر ، اسلام كه از همه ملتها برتر است و بهتر دين تو آمد ، قرآن كه از همه كتابها عزيزتر است كتاب تو . مصطفى كه سيد ولد آدم است و چشم و چراغ مملكت ، و پيشرو جهانيان در قيامت رسول تو ، كعبه كه شريفترين بقعهاست قبلهء تو ، ماه رمضان كه از همه ماهها فاضلتر است و شريفتر ماه تو و موسم معاملت تو ، ماهى كه در آن ماه معاصى مغفور و شياطين مقهور بهشت درو آراسته ، و درها گشاده و درهاى دوزخ درو بسته ، و بازار مفسدان درو شكسته ، و اعمال مطيعان باخلاص پيوسته ، و گناهان گذشته و آلودگى نبشته در آن سوخته . امير المؤمنين على عليه السّلام گفت - اگر اللَّه خواستى كه امت احمد را عذاب كند ماه رمضان بايشان ندادى ، و نه سورة قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ . خداوندان معرفت را اينجا رمزى ديگر است : گفتند - رمضان از آن گفتند - كه رب العزة در اين ماه دلهاى عارفان از غير خود بشويد ، پس به مهر خود بسوزد ، گه در آتش دارد گه در آب ، گه تشنه و گه غرقاب ، نه غرقه سيراب و نه تشنه را خواب ، و زبان حال ايشان ميگويد : گر بسوزد گو بسوز و ور نوازد گو نواز * عاشق آن به كوميان آب و آتش در بود تا بدان اول بسوزد پس بدين غرقه شود * چون ز خود بى خود شود معشوقش اندر بر بود اينست كه پير طريقت گفت : حين سئل عن الجمعية - فقال - ان يقع فى قبضة الحق ، و من وقع فى قبضة الحق ، احترق فيه و الحق خلفه . در عشق تو بى سريم سرگشته شده * وز دست اميد ما سر رشته شده مانند يكى شمع بهنگام صبوح * بگداخته و سوخته و كشته شده النوبة الاولى - قوله تعالى : وَ إِذا سَأَلَكَ - و چون پرسند ترا عِبادِي عَنِّي رهيكان من از من فَإِنِّي قَرِيبٌ من نزديك ام ، أُجِيبُ پاسخ ميكنم دَعْوَةَ الدَّاعِ خواندن خواننده را . « اذا دعاني » هر گه كه مرا خواند ، فَلْيَسْتَجِيبُوا لِي ايدون بادا كه پاسخ كنند رهيكان من چون ايشان را فرمايم ، وَ لْيُؤْمِنُوا بِي و به من